เจ้าหน้าที่ห้องสมุดเข้าร่วมสัมมนาวิชาการ

เวทีหอสมุดรัฐสภา : องค์ความรู้เกี่ยวกับนิติบัญญัติและนวัตกรรม
(NALT Forum: Knowledge for Legislative & Innovation)

เมื่อวันจันทร์ที่ 27 เมษายน 2569 เจ้าหน้าที่ห้องสมุดได้เข้าร่วมโครงการสัมมนาวิชาการ “เวทีหอสมุดรัฐสภา : องค์ความรู้เกี่ยวกับนิติบัญญัติและนวัตกรรม” (NALT Forum: Knowledge for Legislative & Innovation) ระหว่างเวลา 08.30–16.30 น. ณ ห้องประชุมริมน้ำ 111 อาคารรัฐสภา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสริมสร้างความรู้และมุมมองด้านการจัดการสารสนเทศ นวัตกรรม และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในบริบทขององค์กรยุคใหม่

การสัมมนาครั้งนี้ให้ความสำคัญกับบทบาทของ ข้อมูล ความรู้ และ AI ในฐานะโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของการทำงาน โดยเน้นย้ำว่าผู้ปฏิบัติงานไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิค แต่ควรเข้าใจบทบาทของตนเองในการใช้ข้อมูลและ AI อย่างเหมาะสม มีความรับผิดชอบ และสามารถตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลได้

เนื้อหาสำคัญช่วงหนึ่งกล่าวถึง มาตรฐานการจัดการข้อมูลและคลังสารสนเทศดิจิทัล อาทิ แนวคิด Open Science และหลัก FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Re-usable) ซึ่งช่วยให้ข้อมูลสามารถค้นหา เข้าถึง เชื่อมโยง และนำกลับมาใช้ซ้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงแนวทางการดูแลรักษาข้อมูลดิจิทัลให้มีความมั่นคง ปลอดภัย และสามารถใช้งานได้ในระยะยาว

นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอมาตรฐานด้านความน่าเชื่อถือของคลังข้อมูล เช่น OAIS Reference Model (ISO 14721) และ Core Trust Seal ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการบริหารจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการใช้งานข้อมูลทั้งภายในและภายนอกองค์กร

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญคือแนวคิด AI Fluency ซึ่งไม่ใช่เพียงการใช้ AI ให้คล่อง แต่หมายถึงความสามารถในการเข้าใจข้อจำกัดของ AI การประเมินผลลัพธ์อย่างมีวิจารณญาณ การกำกับดูแลเชิงนโยบาย และการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม โดยเน้นหลักการ Human in the Loop ที่มนุษย์ต้องเป็นผู้ตัดสินใจขั้นสุดท้ายเสมอ

การสัมมนายังได้นำเสนอกรณีตัวอย่างการประยุกต์ใช้ AI ในงานของรัฐสภา เช่น การสรุปเอกสาร วิเคราะห์ข้อมูลย้อนหลัง และการให้บริการข้อมูลผ่านระบบอัจฉริยะ ซึ่งล้วนแสดงให้เห็นว่า AI มีบทบาทเป็น “ผู้ช่วย” ในการทำงาน ไม่ใช่ผู้ตัดสินใจแทนมนุษย์

ในมุมของงานห้องสมุดและสารสนเทศ ได้มีการสะท้อนบทบาทใหม่ของห้องสมุดในยุค AI อาทิ การเป็นผู้ออกแบบสถาปัตยกรรมการเรียนรู้ ผู้คัดเลือกและจัดการความรู้ (Data Curator) รวมถึงการสนับสนุนการพัฒนาทักษะ (Upskill/Reskill) ของบุคลากร ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการพัฒนาแพลตฟอร์มการเรียนรู้และการจัดการองค์ความรู้ภายในองค์กรได้อย่างเป็นรูปธรรม

จากการเข้าร่วมสัมมนาครั้งนี้ เจ้าหน้าที่ห้องสมุดได้รับองค์ความรู้และแนวคิดที่เป็นประโยชน์ สามารถนำมาปรับใช้ในการพัฒนางานด้านห้องสมุด คลังความรู้ และการบริการสารสนเทศให้สอดคล้องกับบริบทการทำงานยุคดิจิทัล อันจะช่วยสนับสนุนการเรียนรู้และการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรในองค์กรได้อย่างยั่งยืน